درمورد نویسندگی نوشته ای برای شما گردآوری کرده ایم با عنوان “نویسنده ارباب حلقه ها تنها خیالپرداز نبود!” که پیشتر بدان میپردازیم.

پیش طی مقالاتی در آوانگارد اشاره کرده بودیم؛ که نوشتن داستانهای علمی و تخیلی تنها از سر سرگرمی نیست و بجای خود کاری بسیار جدی و ای بسا تاریخساز است. آنچه اینبار برای شما علاقه مندان پخش میسازیم روایتی از پیچیدگیها و پیش آگاهیهایی ست که نویسنده ای بزرگ مانند تالکین برای نگارش داستانهای تخیلی خود به آنها احتیاج داشت.

سه گانه های ارباب حلقه ها و هابیت ها که پخش شد، خیلی ها وسوسه شدند مسیری که جی.آر تالکین در پیش گرفته را ادامه دهند و تخیلات جالب ایشان را پیشرفت دهند. وقتی که این مردم از داستانهای نانوشته ای برای کتاب “سیلماریلیون” مطلع شدند تصمیم دریافت کردند که آنرا ملهم از فرضیه های تالکین بنویسند.

حتی در همین ایران خودمان و همینطور خانمی از بخارا روایت واره هایی ملهم از ارباب حلقه ها نوشته شده و برای ما ارسال شده بود که عمده بخشهای این قصص ارسالی ناقص و قشری بودند. این نوشته با اینکه خلاصه و کوتاه است با اینحال بطور کامل به شما شرح میدهد که جی.آر.تالکین تنها یک خیالپرداز نبوده و کار ِ نگارش داستانهایی چون ارباب حلقه ها و یا کارهای پراچت چه مصائبی دارد.


 

 

نویسنده: دانیال سرابی

 

 

همه چیز با ساختن حلقه های توانمند شروع شد.

سه حلقه به الف ها داده شد، که جاویدان ترین، داناترین و زیباترین ِ تمام آفریدگان بودند. هفت حلقه به دورف ها، پیشگران، معدنچیان بزرگ کوهستان و ۹ حلقه به انسانها داده شد که بیش از همه موجودات تشنه قدرت بودند با این وجود همه آنها فریب خوردند بدلیل آنکه حلقه دیگری هم ساخته شده بود.

فرمانروای تاریکی غیر علنی یک حلقه تولید تا با آن بقیه حلقه ها را کنترل کند. حلقه ای خشونت و نفرت و اراده تسلط برای تمام زندگی. با اینحال بعضیها مقاومت کردند و…

نخستین فیلم ارباب حلقه ها که با این نریشن شروع میشود، آنقدر از تکنیکهای جلوه های بصری و فناوریهای رایانه ای استفاده کرده که حدودا تمام کارهای سینمایی جنگی و حماسی قبل از خودش را کنار زد.

همین فیلم هم بود که دلیل شهرت جریان “ارباب حلقه ها” در جهان شد.با اینحال قبل از آنکه هالیوود سر وقت آن برود داستانهای جی.آر تالکین کارکرد خود را در ادبیات تخیلی اروپا باز کرده بود. علي الخصوص که ریشه شخصیتها و موقعیتهای این سری کتاب به اساطیر قدیمی اروپای شمالی برمیگشت.

تالکین جریان خود را با خیالپردازیهای پیرامون صحنه های شمشیربازی شروع نکرد. ایشان قبل از اینکه کتابهای ارباب حلقه ها را بنویسد یک جهان کامل را در ذهنش ساخته بود.

نخستین صفحه های کتاب اول از سه گانه این سری با پیرمرد کوتوله ۱۱۱ ساله شروع میشود که میخواهد برای خودش جشن تولد بگیرد. پیرمردی که در بین اهالی منطقه روستایی “شایر” کمی عجیب است. و باوجود اینکه همه میدانند یقینا زندگی پرهیجانی داشته با اینحال کسی از ماجراهای ایشان خبرندارد. زندگی نژاد “هابیت” در منطقه ای ییلاقی و با آرامش تمام میگذرد. آنها خانه های چوبی با باغچه های پر از گل دارند. سبزیجات پرورش میدهند. با این وجود با اینکه میدانند در نقاط دیگر عجایب فراوانی می باشد، میل ندارند این زندگی آرام را ها کنند و تن به هشدار بسپارند.

این پیرمرد هابیت که “بیلبو بیگنز” نامدارد، نتیجا قسمتی از آزمایشات پیشین خود را برای یکی از پسرهای فامیل بزرگش تعریف میکند. همین هم دلیل میشود که فرودو از روستایش خارج شود. و ناگهان خودرا به اشتراک غولهای پوشیده در آهن که نعره میکشند، بیابد.

مسئله اصلی سه گانه ارباب حلقه ها سارومان جادوگر است. که یک انگشتر برای تسلط برجهان ساخته است با اینحال آنرا از دست داده است. لشگر وحشی “اورکها” در جستجوی یافتن حلقه و همزمان جنگ و تصرف سرزمین میدل هستند.با اینحال گاندالف، جادوگر دیگر، میخواهد حلقه را که به سادگی از بین نمیرود به محل تولید آن (کوه نابودی) برگرداند.

ارباب حلقه ها

جان رونالد روئل تالکین متولد ۱۸۹۲ در افریقای جنوبی بود. خانواده وی اصالتا آلمانی بود که بعد از مدتی زندگی در انگلیس از هم پاچیده بود. ایشان که درکودکی پدرومادرش را براثر بیماری از دست داده بود، به تحصیل در رشته ادبیات پرداخت و بعد از وقفه ای که در اثر کمپانی در جنگ جهانی اول ایجاد شد، موفق شد مدارج آکادمیک در رشته زبانشناسی را اخذ نماید.

تالکین ۳۰ سال استاد صاحب کرسی زبانشناسی در دانشگاه آکسفورد بود. وی بعد از ازدواجش صاحب چهار فرزند شد و تمام وقت خود به تدریس و فعالیت در محیط دانشگاه میگذراند با اینحال با اینحال به موازات این زندگی در فکر خودش جهانی میساخت که اسم آن را سرزمین میانه گذاشت. و اتفاقاتی که در آن رخ میداد را در دو کتاب “هابیت و “ارباب حلقه ها” به قلم درمیآورد.

کتاب ارباب حلقه ها طی ۱۲ سال از سال ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۹ نوشته شد و در سالهای ۱۹۵۴-۵ برای اولین بار پخش شد.

یکی از ویژگیهای سرزمین میانه موجودات آن بود. الف ها و اورک ها به انسان مشابهت دارند، با اینحال در دوقطب مثبت و منفی قرار میگیرند. الف ها دلچسب، شاداب و در بیشتر مواقع جوان هستند. مهارتهای فراوانی در بکارگیری سلاح های گوناگون دارند. با اینحال اورکها که مشابه مردگان تسخیر شده هستند، پوست تیره و بدنی زخمی و حتی ناقص دارند و با اینکه وحشی به نظر میآیند، با اینحال در صحنه نبرد جنگ جویانی قوی هستند که از هیچ چیز نمیترسند. هابیت ها و دورف ها نیز کوتوله هستند. با اینحال دورف ها مثبت اندیش و در بیشتر مواقع خوشحالند. انها صنعتگرانی هستند که به طلا و اسلحه دسترسی دارند و بدین جهت در  همه ارکان قدرت سهم پیدا میکنند. ترول ها که غول های احمق جنگلی هستند و از نورخورشید تنفر دارند و آنت ها که درختانی متحرک و سخنگو هستند، دیگر عنصر های و شخصیت های این سری را میسازند.

با اینحال تالکین تعداد نژادهای موثر در جریان را بسیار زیاد نکرده است.

حدودا تمام این نژادها در داستانهای اروپایی مشهور هستند. چونانکه در جریان مشهور سفیدبرفی و هفت کوتوله دورف نامدارندکه قوم معدنچی و صنعتگر شمرده میشوند. الف های دلچسب هم در قصه های فولکلور اروپایی حضور دارند. انها موجوداتی جنگلی هستند که قادر اند مهربان یا خرابکار باشند با این وجود معمولا درمقایسه با آدمها دشمنی ندارند و حتی به آنها کمک میکنند. دیگر شخصیتهای ارباب حلقه ها هم به همین شکل در فرهنگ محلی مرکز و شمال اروپا ریشه دارند.

بخشهای دیگری از داستانهای ارباب حلقه ها به جغرافیای سرزمین میانه تماس دارد. در افسانه هایی نورسی جهان به نه طبقه تقسیم میشود که انسانها در یکی از طبقه های وسط بنام میدگارد زندگی میکنند. که میتوان آنرا برابر با سرزمین میانه اسم گذاری کرد. جهانهای بالایی مانند آسگارد محل زندگی خدایان و جهان های پایین مکان موجودات شرور است. شخصیتهای جریان قادر اند تغییر کنند و حرص بیشترین صفتی است که در تمام این داستانها شخصیتها را به نابودی میکشاند.

اسمیگل که خود یک هابیت است بخاطر اینکه دوستش را برای بدست آوردن حلقه کشته مبدل به موجودی مسخ شده میگردد.بنام گالوم میشود که تمام عمرش در وابستگی و حسرت بدست آوردن حلقه بسر میشود. اسم وی مشابهت فراوانی به گولم دارد که برده احمق ساخته شده از گل در افسانه های اساطیر اروپایی ست.

تالکین غیر از زبانشناسی و رمان نویسی در نقاشی هم مهارت داشت و صحنه هایی از کتابهایش را نیز خودش دیزاین میکرد.

سبک نگارش ایشان به رغم خطی بودن پراست از توصیف های دقیق حرکات اشخاص و فضاها.

مشهوراست که ایشان در حرفه خودش یعنی زبانشناسی مهارت فراوانی داشت و زبانهای گونانی هم ساخته بود که مایل بود در جایی بکار رود و با همین انگیزه هم جهانی را تولید که در آن نژادهای مختلف به زبانهای ویژه خود حرف میزنند. به علاوه از طرف دیگر گفته میشود که تمام داستانها از یک جمله شروع شد که ایشان در دانشگاه روی یک برگه امتحانی سفید نوشته بود:

در سوراخی روی زمین یک هابیت زندگی میکرد

تالکین ابتدا کتاب هابیت را نوشت و پس از آن میخواست کتاب “سیلماریلیون” را بلنویسد که به جریان آفرینش جهان و بوجود آمدن سرزمین ها و نژادها بود. با اینحال ناشرش اینکار را اقتصادی ندانست و از ایشان خواست که همین ماجراهای هابیت ها را ادامه دهد. که با این وجود آن جریان ارباب حلقه ها بوجود آمد و سیلیماریون هیچگاه نوشته نشد. پسر تالکین بعد از مرگش بخش های مختلف این کتاب ابتدایی را تجمیع کرد و به چاپ رساند.

در سینما با اینحال این موضوع برعکس افتاد. و سه گانه ارباب حلقه ها در سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۳ بنمایش در آمدند و سه گانه هابیت ها هم در سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ روی پرده رفتند.

کارگردان، فیلمنامه نویس و تهیه کننده هرشش فیلم نیز پیتر جکسون است. این مشهورترین اقتباس از کتابهای تالکین است و کارهای دیگر مانند فیلم انیمیشنی که در سا ۱۹۸۷ از روی ارباب حلقه ها ساخته شد شهرت چندانی پیدا نکرد.

ارباب حلقه ها

تالکین کتابهایش را بصورت یکپارچه نوشت و چاپ آنها در جلدهای مجزا به دلیل حجم زیاد رمان است. بعد از ننمایش فیلمهای پرفروش ارباب حلقه ها تفسیرهای فراوانی پیرامون این اثر مطرح شد.

واضح است که تالکین از عنصر های خیالپردازانه کلاسیک سود فراوانی برده و همه آنها را در ذهنش پرورانده است. ایشان در سال ۱۹۸۳ درحالی در انگلستان درگذشت که بازخورد انتشار آثارش را دیده بود. به نظر میرسد میان جهان داستانی ایشان که در قبلی دور رخ میدهد و جهان جریان آیزاک آسیموف که در آتی دور اتفاق میافتد، نوعی رقابت می باشد.

اکنون که بیش از یکدهه از عرضه کتاب بواسطه نمایش این شش فیلم میگذرد، شخصیتها و جهان ِ ساخته شده به وسیله تالکین هواداران فراوانی یافته و خیلی ها در پی ادامه دادن خیالپردازی ها ایشان هستند.

امیدواریم نوشته “نویسنده ارباب حلقه ها تنها خیالپرداز نبود!” مورد قبول علاقه مندان به نویسندگی قرار گرفته است.