درمورد ادبیات و هنر نوشته ای برای شما گردآوری کرده ایم با عنوان “استعدادیابی در هنر ِ لوس ِ شاعری” که پیشتر بدان میپردازیم.

علیرضا بدیع، مجری کارشناس بخش ترانه برنامه تلویزیونی «چشم شب روشن» در برنامه شب قبلی (دوشنبه ۲۹ آبان‌ماه) میزبان سجاد عزیزی آرام، شاعر بود. عزیزی شاعر کرمانشاهی کشورمان در ابتدای صحبت‌هایش گفت: کانون ادبی زمستان از سال ۸۴ با نیت آموزش و تربیت شاعران جوان و بااستعداد راه‌اندازی شد. ما در این ۱۲ سال از بهترین منتقدین استفاده کردیم و خبر خوب اینکه این روند به روش هفتگی ادامه داشته است.

مدیر کانون ادبی زمستان اضافه کرد: ممکن است بسیاری از شاعران جوان، خوب و نمونه کشور افرادی هستند که نخستین قلم خود را در کانون بر صفحه نگارش شعر چرخانده‌اند و نقد کتاب، نقدهای موضوعی جریان‌ها و نحله‌های شعری کلاسیک، سپید و آزاد به آنها کمک کرده است. تمرکز ما نیز در این سال‌ها روی شعر معاصر بوده است.

ایشان در خصوص کمبود بار ادبی در جلسات شعر ادامه داد: یکی از دلایلی که از افرادی که گرچه امکان دارد شاعر خوبی باشند، با اینحال به لحاظ علمی جایگاهی در زمینه شعر ندارند و نمی‌شود از آنها تحت نام کارشناس و منتقد استفاده کرد، بحث کثرت انجمن‌های ادبی و کاهش بودجه برای دعوت از چهره‌های علمی است.

عزیزی تأکید کرد: استفاده ما از چهره‌های علمی این زمینه، به‌خاطر عرقی است که خود این بزرگواران از ابتدا به کانون داشته‌اند. مثلا یوسفعلی میرشکاک از روزهای اولین کانون با ما بود. به علاوه از طرف دیگر هرمز علی‌پور، محمدعلی بهمنی، بهروز یاسمی، سعید بیابانکی، عبدالجبار کاکایی و دیگر چهره‌های ادبی بعد از ۱۲ سال کانون زمستان را خانه خود می‌دانند و دیگر دغدغه نگاه مالی به کانون در بین آنها مطرح نیست.

وی خطاب به بدیع گفت: با شرایطی که اشاره کردید شاعران صنفی ندارند و ممکن است نگاه این عزیزان به کانون مانند صنف‌شان است. جایی که قادر اند علم و هنرشان را ارائه کنند و گرچه اقتصادی نیست با اینحال رایگان در کانون حضور پیدا می‌کنند؛ چراکه موفقیت‌هایی را در این کانون احساس کردند.

شاعر سری «ننه علی» پیرامون دوردستی از محیط شعر و شاعری تصریح کرد: من از سال ۸۹ توان سرایش را از دست دادم؛ چراکه شعر یک هنر لوس است و اگر به ایشان توجه نکنی با تو قهر می‌کند. این مسئله به جهان شاعران برمی‌گردد که از بیرون از لحاظ مردم آشفته است با اینحال اتفاقا آن شاعر از درون منظم است. در حقیقت اگر یک شاعر را کارمند کنید، یعنی همان نظمی که در جامعه قبولش دارند به ایشان بدهید، ایشان کم کم شعر را از دست می‌دهد؛ درست مانند من!

وی ادامه داد: من مجبور شدم به خاطر کانون ادبی زمستان زندگی عقلانی‌تری داشته باشم. من از جنون فاصله گرفتم و زندگی منطقی‌تری را انتخاب کردم تا بتوانم کانون را به نقطه مطلوب برسانم. ما برخی هفته‌ها ۱۱ نشست ادبی داشتیم که دلیل شد من از شعر فاصله بگیرم.

عزیزی در جواب به این پرسش بدیع که چرا به توجه به ارتباطی که با عده ای از خواننده‌ها در کانون ادبی زمستان دارد، هیچ‌وقت به فکر مشارکت با آنها و سرودن ترانه نیفتاده است، شرح داد: سرایش ترانه جهان‌بینی متفاوتی از سرایش شعر دارد. ترانه‌سرایی نوعی صنعت و فن است که باید آنها را در تلفیق با موسیقی بیاموزیم. من دنبال این مسئله نرفتم و شعر را به ترانه‌سرایی که دنیایی دارای اختلاف است و من به آن وارد نیستم، ترجیح می‌دهم.

مدیر کانون ادبی زمستان با بیان اینکه به نظرم کمتر کسی است که هم شاعر و هنرمند و هم مدیر خوبی در همان زمینه باشد، یادآور شد: در روزگار ما، مدیریت فرهنگی دغدغه های فراوانی دارد. متولیان فراوانی هم دارد. عده ای از مدیران حال حاضر، دوستان قبلی ما بودند که شاعران خوبی هم بودند، شعارهای خوبی هم می‌دادند با اینحال با قبول مسئولیت، نخستین چیزی که فراموش می‌شود همین شعارهاست. اینگونه تنها گروه‌های کوچک شعری در ارگان‌های مختلف دور این مردم جمع و در برای حضور دیگران بسته می‌شود.

شاعر «شکوفه و لبخند» در جواب به اینکه اگر مدیران این زمینه از بین شعرا انتخاب نمی‌شدند آیا این گلایه بین شاعران پیش نمی‌آمد که چرا کسی که حرف ما را می‌فهمد، انتخاب نشده است، گفت: جشنواره بین‌المللی شعر فجر شورای تصمیم گیرنده‌ای دارد که من و شما آنها را می‌شناسیم با اینحال چرا هیچ‌وقت این جشنواره پیشرفت چشمگیری نمی‌کند؟ ممکن است باید نگرش فرهنگی بین آن جمع تغییر بیابد و دارای اختلاف‌تر از نگاه شاعران باشد. برای همین است که وقتی مدیریت به دست خود شاعران می‌افتد با وقتی که مدیریت به وسیله کسی انجام می‌شود که تحصیلات و تخصصش در زمینه مدیریت است، قابل مقایسه نیست.

وی تصریح کرد: مدیران فرهنگی بهتر قادر اند محیط امروز شعر را اداره کنند. همین کانون ادبی زمستان را کدام مدیر می‌شناسد؟ من یک کانون مستقل هستم که تنها سالن و پذیرایی ساده‌ای را از شهرداری تهران می‌گیرم و با اسپانسرهای فرهنگی کار خود را جلو می‌برم. تمام شاعران هم ما را می‌شناسند با اینحال یکدفعه نشده وزارت ارشاد تحت نام متولی فرهنگی ما را ببیند، ما را بیابد و با ما مشارکت داشته باشد. با این وجود بیشتر شاعرانی که به دلیل همان نظمی که در زندگی‌شان آمده دیگر شاعران خوبی نیستند، در چشم ارگان‌ها و نهادها هستند و اتفاقا این مردم مدیران خوبی هم نیستند.

عزیزی آرام در انتهای گفت: کانون زمستان از سال ۹۳ به تاسیس یک سازمان مردم نهاد با فعالیت‌های اجتماعی بشردوستانه اقدام کرده است و ما به روش رسمی فعالیت می‌کنیم. با زلزله کرمانشاه هم حرکتی انجام داده‌ایم و امیدواریم با مشارکت افرادی که موازی ما فعالیت می‌کنند، بتوانیم گام‌های موثرتری برداریم.

«چشم شب روشن» به تهیه‌کنندگی امیر قمیشی و با اجرای محمد صالح علا، شنبه تا چهارشنبه هر شب ساعت ۲۳ از شبکه چهار سیما روی آنتن می‌رود.

امیدواریم نوشته “استعدادیابی در هنر ِ لوس ِ شاعری” مورد قبول علاقه مندان به ادبیات وهنر قرار گرفته است.